Deprem Nedir?


1
1 shares, 1 points

Her deprem için açığa çıkacak enerji miktarı sabit olmakla beraber, Deprem nedir? afad deprem deprem tahmini deprem istanbul

Deprem Nedir?


DEPREMİN BÜYÜKLÜĞÜ VE ŞİDDETİ
Sık sık karıştırılan büyüklük ve şiddet kavramlarının çok net şekilde tanımlanması gerekmektedir.Depremin büyüklüğü (aletsel büyüklüğü) yer sarsıntısı esnasında ortaya çıkan enerji miktarının bir göstergesi iken, depremin şiddeti depremin verdiği hasarın yalnızca görsel kanıya dayalı bir göstergesidir.
Bu yüzden, aynı aletsel büyüklüğe sahip olan depremlerde ortaya çıkan enerji dünyanın her yerinde aynı iken, yapı stoğunun vasati kalitesi, taban büyütme etmeni, jeolojik ve jeofizik nedenler gibi çeşitli faktörlerden dolayı aynı büyüklük değerine sahip depremler bölgelere göre çok değişik şiddet değerleri gösterebilir.Bugün dünyada en yaygın olarak kullanılan aletsel büyüklük ölçeği, Richter ölçegi, diğer taraftan en yaygın şiddet ölçeği ise Mercalli skalasıdır.
Richter Ölçeği
Richter Büyüklük Ölçeği'ne göre deprem sınıflandırmaları aşağıdaki gibidir:
Richter BüyüklüğüTanımı
3.5'den küçük Hissedilmez fakat kaydedilebilir
3.5 - 5.4 Küçük depremler - Hissedilmekle birlikte seyrek hasar görülür
5.4 - 6.0 İyi tasarlanıp imal edilmiş binalarda hasar görülmez iken kalitesiz binalarda yıkıcı olabilir
6.1 - 6.9 Merkez üssünden 100km mesafeye kadar bölgelerde yıkıcı olabilir
7.0 - 7.9 Büyük deprem, büyük alanlarda ciddi hasara kapı aralar
8 ve üstü Çok büyük deprem, onlarca kilometre çapında bölgede yıkıma kapı aralar
Kaynak: USGS
Her deprem için açığa çıkacak enerji miktarı sabit olmakla beraber, farklı gözlemevleri farklı neticelere erişebilirler. Büyüklük, davranış ve yerine bağlı olarak, depremin büyüklüğü farklı metodlarla saptayabilir. Her ölçüm için artı eksi 0.3 birim kadar bir hata hissesi kabul edilmelidir. Bir ölçümün netliği değişik gözlemevi girdilerine bağlı olarak arttırılabilir.
Depremin tesirlerinin ölçümüne depremin şiddeti denir. Modifiye Mercalli Skalası depremin yolaçtığı hasarın sınıflandırılması açısından ayırdedici bir data kaynağıdır. I (en küçük) XII (en büyük) olmak üzere Romen rakamları ile dile getirilir.
Yer sarsıntısı hasarları aşağıda gösterildiği şekilde subjektif göreceli gözlemlere göre sınıflandırılabilir:
Mercalli ŞiddetiTanımı
I Hissedilmez
II Ancak yüksek binaların üst katındaki kişilerce hissedilebilir
III Binaların içindeki insanlar tarafından hissedilir. Asılı cisimler hareket eder. Dışardakiler tarafından hissedilmez
IV İçerideki çoğu kişi hisseder, pencereler, kapılar tirer. Büyük bir kamyonun binaya çarpma tesirine benzer bir tesir hissedilir. Dışarıd az kişi hisseder, park yapmış arabalar birbirine vurabilir.
V Herkes hareketi hisseder. Uyuyanlar uyanır. Kapı ve pencereler çarpar. Tabaklar kırılabilir. Duvara asılı resimler hareket eder. Küçük cisimler devrilir. Ağaçlar sarsılır. Açık kaplardaki sıvılar dökülebilir.
VI Herkes tarafından hissedilir. Yürümek güçtür. Raflardaki cisimler yere düşer. Duvardaki resimler aşağı iner. Mobilyalar harket eder. Sıva duvarlar çatlayabilir. Ağaç ve çalılar sarsılır. Kötü .nşa edilmiş binalarda az hasar olsa de taşıyıcı sistemde hasar olmaz.
VII Ayakta durulması güçtür. Arabalar sarsılır. Bir takım mobilyalar kırılabilir. Gevşek yapı personelleri binalardan düşebilir. İyi yapılmış binalarda az hasar oluşurken, düşük kaliteli yapılarda kaydadeğer hasar olabilir.
VIII Sürücüler direksiyon hakimiyetini kaybedebilir. Zemine iyi sabitlenmemiş yapıların temelleri yer değiştirebilir. Kaliteli yapılarda az hasar olurken, kalitesiz yapılarda ciddi hasar alana gelir. Ağaçların dalları kırılabilir. Yamaçlarda çatlaklar olabilir. Kuyulardaki su düzeyi değişebilir.
IX İyi yapılmış binalarda kayda değer hasar görülebilir. Zemine sabitlenmemiş yapılar temellerinde ayrılabilir. Zeminde çatlaklar alana gelir. Rezervuarlarda ciddi hasar oluşur
X Binaların çoğu hasar görür. Kimi köprüler yıkılabilir. Barjlar ciddi hasar görür. Büyük heyelanlar olabilir. Kanal, nehir ve göllerdeki sular dışarı sıçrar. Arazide geniş alanlarda çatlaklar alan gelir. Demiryolu rayları bir miktar bükülebilir.
XI Bianalrın çoğu yıkılır. Kimi köprüler yıkılır. Zeminde geniş çatlaklar meydana gelir. Yeraltı boru hatları hasar görür. Demiryolu rayları kötü şekilde bükülür.
XII Hemen herşey yıkılmıştır. Zemin dalga veya kabarcıklar şeklinde hareket eder. Kaya zeminler yerinden oynar.
Kaynak: FEMA
Yukarıdaki verilerden anlaşılacağı üzere, 17 Ağustos 1999 Doğu Marmara depreminin aletsel büyüklüğü Richter ölçeği ile 7.4 olarak belirlenmişken, şiddet değeri X olarak dile getirilebilir. Mercalli skalası değerleri tarihi depremlerin büyüklüklerinin belirlenmesinde ehemmiyetli rol oynar. Bu şekide istatistik veriler güçlendirilerek, depremlerin tekrarlanma periyodları daha hassas tespit edebilir.


Beğendin mi? arkadaşlarınla paylaş!

283
1 paylaşım, 1 points